Có thể nói cơn đau đẻ là một trong những cảm giác đau đớn nhất mà người phụ nữ phải trải qua. Tuy nhiên nhiều mẹ mới sinh lần đầu thường thắc mắc không biết đẻ thường có đau lắm không, so với sinh mổ lấy con thì cái nào đau hơn.

Đau nào hơn đau đẻ?

Nếu mẹ không may mắn lọt vào số ít trường hợp sinh dễ thì chúc mừng bạn, bạn sẽ có cảm giác đúng nghĩa đen “đau như đau đẻ” Vì sao đau đẻ lại được xem là một trong những cơn đau đớn nhất mà người mẹ phải chịu và hầu ai cũng xanh mặt sợ hãi khi diễn tả lại cảm giác rặn đẻ của mình?

Theo ngưỡng chịu đau mà con người có thể chiu đựng được các nhà khoa học nghiên cứu là chỉ số tối đa lên đến 45 delunit (đơn vị đo riêng về mức độc đau đớn của con người) và so sanh với cơn đau đẻ có chỉ số lên đến 57 Delunit, tương đương với việc bạn bị gãy cung một lúc 20 cái xương sườn.

Đẻ thường có đau lắm không (sinh lần 1, lần 2 & đẻ mổ đau không)

Do đó, không có gì là quá ghê ghớm nếu có người mẹ nào đó diễn ta cơn đau rặn đẻ của mình ngắn gọn bằng từ “đau như gãy xương sườn”. Với người mẹ đã trải qua cơn đau kinh khủng này còn có lời thề kiên quyết không có tập 2

Sau khi đón cậu con trai đầu lòng, chị Như An (Lạc Long Quân, Hà Nội) chia sẻ: “Em thề sẽ không đẻ thêm một lần nào nữa. Đau đẻ thật là kinh khủng, chưa bao giờ em đau đến thế. 3 ngày ròng rã chịu đựng cơn đau con trai mới chịu chào đời. Không biết nó giống ai mà lì lợm thế. Dù đã chuẩn bị tâm lý từ trước nhưng em không ngờ ca sinh nở của em khó thế. Thật sự sốc!”

tại sao khi đẻ lại đau?

Cơn đau đẻ không chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn mà còn có các giai đoạn khác nhau, chưa kể nhiều mẹ còn bị trong vài ngày kéo dài.

Tử cung là cơ quan chứa em bé chuẩn bị chào đời. Khi đến ngày tháng chuẩn bị sinh nở, tử cung sẽ làm nhiệm vụ ép bé ra bằng những cơn co thắt tạo ra cơn đau chuyển dạ. Cơn đau chuyển dạ phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như sức mạnh của cơn co thắt (tăng dần theo thời gian sắp sinh nở), kích thước của thai nhi, vị trí nằm của bé và tốc độ của cơn đau chuyển dạ…

Không chỉ có cơ vùng bụng, trong quá trình chuyển dạ, mẹ bầu còn thấy toàn thân đau ghê gớm đặc biệt là vùng xương chậu, lưng, tầng sinh môn, bàng quang và ruột. Tất cả những bộ phần này sẽ “nhồi” để cơn đau thêm mạnh mẽ hơn, chuẩn bị cho quá trình bé chào đời.

Quá trình sinh nở thường diễn ra theo từng bước và được chia làm 3 giai đoạn chính. Thời gian của mỗi giai đoạn sinh nở ở mỗi chị em là khác nhau đấy bạn nhé!

Cơn đau đẻ khởi phát ở giai đoạn 1

Giai đoạn này kéo dài nhất trong cả quá trình sinh của người phụ nữ, nó kéo dài từ 8-10 giờ hoặc hơn. Tiến trình diễn ra như sau:

  • Lúc này, tử cung mẹ co bóp, khiến cổ tử cung mỏng đi và mở dần ra, cuối cùng đủ rộng cho đầu bé lọt, ban đầu là 3-4 cm, sau đó đến 7-8 cm mà đến khoảng 10 cm là bé chào đời. Đây thường là giai đoạn dài nhất và khó khăn nhất trong chuyển dạ.
  • Các cơn đau ban đầu ngắn và cách xa nhau, sau càng lúc càng dài, càng liên tục. Lúc khó khăn nhất thường là cuối giai đoạn này, khi cơn đau chỉ hai, ba phút đã lặp lại và kéo dài đến một phút hoặc hơn.
  • Ở bên trong, bé ép mạnh xuống, khiến bạn không chỉ đau bụng mà lưng dưới và tầng sinh môn cũng có thể đau tức. Dịch âm đạo ra nhiều. Chân bạn có thể đau, run rẩy. Bạn có thể nóng hoặc rét và có cảm giác mệt bã người.
  • Một số phụ nữ buồn nôn và nôn trong thời gian này.

Những lưu ý trong giai đoạn 1 này mà bạn cần nhớ:

  • Trong khi cổ tử cung đang mở, điều quan trọng là không được rặn.
  • Nếu bạn rặn quá sớm, cổ tử cung có thể bị phù, bé sẽ khó ra.
  • Khi cảm thấy muốn rặn, bạn hãy há miệng để thở, nằm sấp chổng mông cho dễ chịu, đừng rặn. Hãy cố gắng một chút, mỗi cơn đau lại giúp bạn sớm nhìn thấy mặt con.
  • Khi mới bắt đầu chuyển dạ, chưa khó chịu nhiều, bạn hãy nói chuyện, thư giãn, đi lại nhẹ nhàng.
  • Bạn nên ăn cho có sức, nhưng hãy tránh đồ khó tiêu.
  • Khi các cơn co trở nên liên tục, mãnh liệt, dứt mỗi cơn bạn hãy thở sâu để lấy bình tĩnh và tiếp nhận thêm ôxy.
  • Bạn cần đi tiểu thường xuyên (dù không muốn), đừng để bàng quang đầy sẽ cản đường em bé. Nếu đã vỡ ối, bạn nhớ đừng cho gì vào trong âm đạo để tránh nhiễm khuẩn.

Đau rặn đẻ giai đoạn 2

Thời gian ngắn hơn giai đoạn 1, được rút ngắn còn khoảng 1 giờ với các biểu hiện sau:

  • Khi thấy cổ tử cung mở trọn vẹn (khoảng 10 phân), bác sĩ sẽ yêu cầu bạn bắt đầu rặn đẻ.
  • Nếu là con đầu, giai đoạn này kéo dài khoảng một tiếng. Cơn sau thì nhanh hơn.
  • Cơn co tử cung lúc này đều đặn, mạnh nhưng thường không đau nhiều như khi trước.
  • Mỗi cơn co bạn lại muốn rặn.
  • Hãy rặn mạnh và đều.
  • Hãy kêu rên nếu muốn nhưng không nên hét sẽ gây mất sức.

Sau mỗi cơn co, chị em hãy nghỉ và thư giãn để lấy sức. Bác sĩ và y tá sẽ giúp và hướng dẫn bạn.  Một số phụ nữ khi rặn đẻ có tiểu tiện hoặc đại tiện một chút (nếu ruột và bàng quang căng). Điều đó là tự nhiên, nếu có xảy ra bạn đừng ngại ngùng gì cả nhé.

Đầu bé từ trong tử cung di chuyển dần ra âm đạo. Mỗi cơn co và rặn, bé nhích thêm một chút. Khi bé ra gần đến cửa âm đạo, bạn có thể sẽ phải chờ cửa âm đạo giãn. Vài lần rặn mạnh nữa, đầu bé chui ra ngoài, rồi đến cả thân người. Sau đó bác sĩ hoặc y tá sẽ hút nhớt, lau sạch người bé, kẹp và cắt rốn. Sau đó, điều bạn mong chờ nhất sẽ xảy ra: bé cất tiếng khóc chào đời.

Kết thúc: giai đoạn quyết định

Ở giai đoạn này bạn sẽ trải qua thời điểm gần nhứ mất cảm giác đau, khaongr 30 phút:

Sau khi bé ra đời, tử cung bạn còn co bóp, rau bong ra khỏi thành tử cung và được đẩy ra âm đạo. Nhiều phụ nữ cho biết lúc này không cảm thấy tử cung co hay đau nữa, hoặc chỉ đau ngâm ngẩm như khi hành kinh. Bạn rặn tiếp để đẩy rau ra ngoài. Bác sĩ sẽ nhẹ nhàng đỡ rau ra. Nếu rau bong không hoàn toàn, bác sĩ sẽ can thiệp để lấy hết rau ra cho bạn. Thế là ca sinh nở đã kết thúc.

Tất cả những lưu ý cũng như mô tả trên là với các mẹ sinh thường, vậy sinh mổ có đau lắm không? Đau, dĩ nhiên cũng sẽ đau nhưng là sau khi sinh.

Mẹ nên nhớ, khi cơn đau đẻ diễn ta bằng những từ ngữ đau đớn nhất, nặng nề nhất là không chừa một trường hợp nào, thường hay mổ cũng sẽ trải qua cảm giác này, sớm hoặc muộn thôi.

Cái đau của sinh mổ như thế nào?

Theo tiến sĩ Eskridge, sau sinh mổ, các cơn co thắt cơ bắp đơn giản khi cười, ho, hay hắt hơi cũng có thể làm cho mẹ đau đớn. Tuy vậy, các mẹ đừng vội hoảng sợ, vì thông thường cơn đau này chỉ tồi tệ nhất trong khoảng 1 tuần sau sinh bé, rồi sẽ dần bớt đau hơn trong vài tuần sau đó. Cách “sống chung” đơn giản nhất với những cơn đau này là dùng các vật dụng hỗ trợ như gối mềm để ôm chặn ngang bụng khi ho, hắt hơi hay cười để đỡ đau hơn.

Đau vai sau sinh mổ thật ra là hiện tượng bình thường, và nếu không kèm theo sốt cao, chảy sản dịch bất thường v.v… thì các mẹ không cần phải lo lắng quá. Nguyên nhân gây ra tình trạng này thường là do sau sinh, nhu động ruột hoạt động chậm, khí có thể tích tụ đến cơ hoành, kéo dài lên vai gây đau nhức. Để chống lại điều này, bác sĩ thường cho sản phụ dùng thuốc và khuyến khích chị em đi bộ càng sớm càng tốt, vì đi bộ giúp ruột hoạt động trở lại nhờ đó ngăn ngừa được tình trạng đau đớn do ứ khí trong cơ thể. Các mẹ cũng nên yên tâm vì các cơn đau vai thường sẽ giảm dần trong 1 – 2 ngày sau sinh bé.

Đau vết mổ chưa phải là đã hết chuyện, sau sinh mổ, nhiều mẹ còn mắc thêm chứng đau … vai. Chị Hoàng Ly (Q. Tân bình, TP HCM) chia sẻ trên 1 diễn đàn dành cho mẹ và bé như sau:

Sau sinh Ken được 1 ngày, em bị chứng đau vai hành hạ. Người ta nói sau đẻ mổ, mẹ thường bị đau lưng hay đau vết mổ, em đã bị 2 cái ấy thì chớ, lại gộp luôn cả chứng đau vai thế này nữa, báo hại cả người luôn ê ẩm, đau đớn. Không biết đau vai như vậy có phải là biểu hiện của bệnh hậu sản không hả các mẹ? Mẹ chồng thì bảo không sao, từ từ nó hết, nhưng em thấy lo thế nào ấy….

Hoặc như bà mẹ này chia sẻ cảm giá sau sinh mổ của mình như sau. Do nghĩ rằng sinh mổ bé không qua đường âm đạo thì làm sao có thể chảy máu như đẻ thường, nên khi vừa hồi tỉnh sau cuộc phẫu thuật, chị Minh – mẹ bé Bin (Q12, TP HCM) đã rất hốt hoảng:

“Em hãi hùng khi cảm nhận được máu vẫn đang rỉ ra ở cửa mình. Mới lần đầu sinh con nên cả em và ông xã đều chẳng có kinh nghiệm gì, nghe người ta nói sau sinh dễ bị hậu sản nên 2 vợ chồng cuống cả lên. Tội nhất là ông chồng vội vội vàng vàng chạy đi tìm bác sĩ, để rồi bị mắng cho 1 trận là “máu ra anh chị phải mừng ấy chứ, nó mà không ra mới gọi là nguy”. Đến giờ nghĩ lại vẫn thấy vừa ngại vừa tự trách mình không chịu tìm hiểu kĩ trước khi lên bàn mổ …”.

Dù rất phổ biến, vẫn có nhiều điều mẹ bầu chưa rõ “tất tần tật” về phương pháp này, nhất là những thay đổi của cơ thể, hay các di chứng có thể xảy ra sau mỗi ca đẻ mổ. Cũng có không ít mẹ nhận ra rằng, sinh mổ không hề dễ chịu và nhẹ nhàng hơn đẻ thường là mấy. Tham khảo kinh nghiệm từ những chị em đã từng kinh qua đẻ mổ sẽ giúp mẹ bầu chuẩn bị tâm lý tốt hơn cho lần vượt cạn trên bàn mổ sắp tới của mình.

Sinh mổ hiện đang được cả mẹ bầu lẫn bác sĩ sản khoa “ưa chuộng”, dù vẫn còn nhiều tranh cãi giữa lợi ích và tác động xấu của phương pháp này đối với sức khỏe của mẹ và bé. Theo thống kê, tỷ lệ sinh mổ tại Việt Nam cũng như trên thế giới đang không ngừng gia tăng.

Tỷ lệ sinh mổ hiện nay:

  • Ở TP HCM tỷ lệ sinh mổ chiếm đến 29,5% ca sinh
  • Ở Hà Nội là 31,3%
  • Ở Hàn Quốc lên đến 35,2%
  • Ở Đức là 31,4%
  • Ở Trung Quốc tới hơn 50%.

Mẹ bầu sinh mổ lần đầu nên biết rằng, ra sản dịch là điều hoàn toàn bình thường ở các sản phụ sau sinh, kể cả sinh thường lẫn đẻ mổ. Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này là do trước khi sinh, tử cung cần được mở rộng nhằm chuẩn bị cho bé chui ra ngoài dễ dàng hơn. Vì vậy sau khi sinh cũng là lúc tử cung đã hoàn thành “sứ mệnh” và bắt đầu quá trình hồi phục: các niêm mạc tử cung bị hoại tử, xơ hóa rồi bong ra lẫn với các cục máu đông nhỏ từ vết thương nơi nhau bám, kèm với chất nhầy tử cung thoát ra ngoài qua đường âm đạo. Quá trình này thường kéo dài từ 2 -6 tuần với cả mẹ sinh thường và sinh mổ. Cũng theo các bác sĩ, bế sản dịch hay xảy ra ở những chị em nằm nhiều, ít đi lại, vận động. Do đó, dù vẫn còn bị vết đau mổ hành hạ, sau 1 ngày sinh bé, mẹ vẫn nên đứng lên, đi lại nhẹ nhàng để vừa tránh tình trạng ứ sản dịch vừa phòng ngừa nguy cơ bị dính ruột, tắc mạch máu v.v…

Cảm giác là gì?

Bị rét run, giật mạnh hoặc lạnh cóng sau vượt cạn không chỉ là hiện tượng thường gặp khi sinh thường mà nhiều mẹ sinh mổ cũng không may rơi vào hoàn cảnh này. Tâm sự với những mẹ khác trên 1 diễn đàn làm mẹ, chị Thanh Hương cho biết, đến giờ nghĩ lại chị vẫn còn thấy sợ dù chị sinh mổ bé Mimi từ năm 2008. “Vừa về phòng hồi sức là người em cứ bị giật tưng tưng, đã vậy còn bị lạnh đến tái cả người, muốn vẫy tay hoặc kêu bác sĩ cho xin thêm cái chăn để đắp mà lưỡi cứ cứng đơ, tay chân không thể điều khiển được, cũng không nói thành lời được luôn. Em bị khoảng 2 tiếng rồi ngủ thiếp đi, khi tỉnh dậy thì hết hẳn. Em không hiểu lúc đó bị sao nữa nhưng giờ nghĩ lại vẫn thấy cảm giác đó rất đáng sợ …”.

Tình trạng cơ thể bị giật mạnh cũng thường xảy ra sau khi sản phụ bị gây tê và trong quá trình phẫu thuật lấy bé ra khỏi cơ thể mẹ. Một số chị em còn có cảm gác bị giật mạnh hoặc bị lục lọi gì đó trong bụng vùng tử cung nhưng không thấy đau. Theo tiến sĩ Carolyn Eskridge, công tác tại bệnh viện phụ sản ở Charlotte, Bắc California, việc cơ thể bị rung, rét hoặc lạnh cóng sau sinh là hoàn toàn bình thường, nhất là với những trường hợp sinh mổ bằng phương pháp gây tê tại cột sống. Bà cũng khuyên các chị em đừng quá lo lắng nếu rơi vào trường hợp này vì “nó sẽ giảm 1 cách nhanh chóng. Với những trường hợp gây tê tại cột sống, các biểu hiện này thường biến mất sau 1 vài giờ”.

Ngoài ra, nếu bị rét run nhưng mạch, nhiệt độ, huyết áp vẫn bình thường thì mẹ cũng không cần phải hoang mang, vì đây là tình trạng rét run sinh lý rất thường gặp ở cả mẹ sinh thường lẫn đẻ mổ. Chỉ nên lưu ý để phân biệt rét run sinh lý với rét run do choáng mất máu, với sự thay đổi về mạch, mẹ bị vã mồ hôi, các chi lạnh cóng v.v…

Comments

comments