Ngoài các trẻ sơ sinh được bác sĩ xác nhận là bị vàng da sinh lý kéo dài thì các mẹ nên biết trẻ sơ sinh bị vàng da trong bao lâu & cách chữa bệnh da vàng ở trẻ sơ sinh tại nhà phối hợp với chiếu đèn ở bệnh viện sao cho hiệu quả nhất.

I/ hiện tượng vàng da ở trẻ sơ sinh là gì?

Hiện tượng vàng da ở trẻ sơ sinh là triệu chứng thường gặp với đa số bé sơ sinh. Có 02 biểu hiện về chứng vàng da ở trẻ sơ sinh là vàng da sinh lý & vàng da bệnh lý. Trong đó vàng da bệnh lý là hiện tượng nguy hiểm mà các mẹ cần lưu ý để điều trị dứt điểm cho bé để không bị dẫn đến các biến chứng khác khiến trẻ hôn mê, co giật do nhiễm độc thần kinh và dẫn đến tử vong.

vàng da ở trẻ sơ sinh có 02 tình trạng mà mẹ cần phân biệt là bênh lý & sinh lý. Giá thích từng hiện tượng cụ thể như sau:

1/ vàng da sinh lý là gì

Vàng da sinh lý la triệu chứng xảy ra khi trẻ được 1-7 ngày tuổi. Bệnh vàng da sinh lý không nguy hiểm như vàng da bệnh lý nên các bé sơ sinh vẫn ăn ngủ bình thường và hiện tượng này sẽ tự hết, không cần điều trị và không nguy hiểm.

2/ vàng da bệnh lý là gì

vàng da bệnh lý ở trẻ sơ sinh là hiện tượng thường gặp ở trẻ sơ sinh hay còn gọi là bệnh vàng da nhân. Các trẻ sơ sinh bị vàng da bệnh lý thường sẽ bị vàng da từ đầu đến chân ngay khi lọt lòng. Nếu không được điều trị đúng mức, trẻ sẽ bị nhiễm độc thần kinh, co giật, hôn mê rồi tử vong.

Trẻ sơ sinh bị vàng da trong bao lâu & có nguy hiểm không

Việc điều trị bệnh vàng da rất khó khăn, trẻ phải được rọi đèn nhằm loại bỏ nhanh chất độc trong cơ thể, phải thay máu nếu bị nặng và làm xét nghiệm để tìm độc chất bilirubin. Ngoài ra, cần sử dụng thuốc điều trị bệnh vàng da đặc hiệu theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Xem thêm: uống c sủi hàng ngày có tốt không?

3/ trẻ sơ sinh bị vàng da có nguy hiểm không

Đa số các trường hợp vàng da ở trẻ sơ sinh đều nhẹ và tự khỏi sau 7-10 ngày, khi chất Bilirubin được đào thải hết qua phân và nước tiểu. Tuy nhiên, có một số trường hợp vàng da nặng do chất Bilirubin tăng quá cao và thấm vào não (y học gọi là vàng da nhân). Tình trạng này rất nguy hiểm, có thể làm cho trẻ bị hôn mê, co giật, dẫn đến tử vong hoặc di chứng về tâm thần vận động vĩnh viễn.

Phần lớn trẻ sơ sinh có biểu hiện vàng da trong vòng 1 tuần sau khi ra đời. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường, xảy ra do các hồng cầu của thai nhi bị phá hủy để được thay thế bằng hồng cầu trưởng thành. Khi hồng cầu bị vỡ, một lượng lớn Bilirubin – một chất có sắc tố màu vàng – được phóng thích vào máu, làm cho trẻ bị vàng da.

Đây là triệu chứng thường gặp ở trẻ sơ sinh, xảy ra ở 9% số trẻ đủ tháng. Ở trẻ sinh non, tỷ lệ vàng da là 30%. Vàng da sinh lý không nguy hiểm, thường tự mất sau một thời gian ngắn; còn vàng da bệnh lý có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

II/ dấu hiệu của bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh

Cha mẹ có thể quan sát để phát hiện ra những triệu chứng của bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh bằng mắt thường hoặc theo các cách được hướng dẫn như sau:

  1. Quan sát một số biểu hiện bất thường của trẻ như quấy khóc, bú yếu, ngủ nhiều, nước tiểu ít và trong, không đi tiêu phân su.
  2. Dùng ngón tay ấn nhẹ vào trán, mũi và trên cơ thể trẻ. Nếu thấy da có màu vàng đậm mà không trắng như những trẻ khác thì cần cảnh giác.
  3. Sau khi sinh 1-2 ngày, quan sát màu da toàn thân của trẻ ở nơi có ánh sáng.

Vàng da được chia thành 2 mức độ:

A. Bé sơ sinh bị vàng da nặng

  • Da vàng sậm, lan xuống tay, chân
  • Trẻ bú kém, bỏ bú
  • Hoặc vàng da xuất hiện sớm, trong vòng 1-2 ngày sau sinh.

Những trẻ sinh non, nhiễm trùng, sinh ngạt dễ bị vàng da nặng.

Trẻ sẽ bị vàng da toàn thân, nhưng quan sát bằng mắt thường thì vàng da biểu hiện ở phần đầu nhiều nhất. Nếu chỉ vàng da ở trên đầu, nói chung là mức độ nhẹ. Theo benconmoingay.com nếu thấy vàng da ở bụng, rồi xuống tới chân thì mức độ bệnh đã rất nặng, cần phải đưa trẻ tới bác sĩ chuyên khoa nhi để được khám, xác định. Tốt nhất, thấy da vàng rõ ràng đến phần ngực, bụng thì cần đưa bé tới viện ngay.

B. Trẻ sơ sinh bị vàng da nhẹ

Bé sơ sinh được xác định bị nhẹ khi có các dấu hiệu cụ thể như sau:

  • Da hơi vàng ở mặt, thân mình
  • Trẻ vẫn bú tốt
  • Hoặc vàng da xuất hiện muộn, sau ngày thứ ba.

Việc phân biệt được vàng da sinh lý và bệnh lý có ý nghĩa rất quan trọng, nhưng ranh giới giữa bệnh lý và sinh lý rất mong manh. Khi xác định được tình trạng cụ thể bệnh lý của trẻ mới có phương pháp chưa trị tối ưu nhất.

1/ cách chữa bệnh vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh

Nếu trẻ bị vàng da ở mức độ nhẹ có thể điều trị tại nhà bằng cách

  • Tắm nắng: đặt trẻ gần cửa sổ nơi có ánh nắng dịu của mặt trời (vào khoảng 8 giờ đến 8 giờ 30 mỗi sáng).
  • Cho trẻ bú nhiều lần trong ngày vì sữa mẹ giúp đào thải nhanh chất bilirubin qua đường tiêu hoá.

2/ cách chữa trị vàng da bệnh lý cho bé nhưu thế nào?

Nếu phát hiện bé bị bệnh vàng da bệnh lý thì mẹ cần làm những điều dưới đây:

  • Một liệu pháp nữa để trị vàng da ở trẻ sơ sinh là thay thế sữa mẹ bằng một loại sữa chế biến đặc biệt dành cho trẻ. Tùy thuộc vào mức bilirubin trong cơ thể trẻ, bác sĩ có thể chỉ định cho trẻ bú bằng nguồn sữa bột (có thành phần tương tự sữa mẹ) trong khoảng thời gian 48 giờ. Sau khi mức bilirubin trong máu trẻ đã trở lại bình thường, bác sĩ sẽ đề nghị cho bé bú sữa mẹ trở lại.
  • Cho trẻ bú sữa mẹ: là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để giúp giảm lượng bilirubin trong máu trẻ sơ sinh. Vì trong sữa mẹ có chứa vài loại dưỡng chất quan trọng giúp các cơ quan chức năng của cơ thể trẻ phát triển. Bạn nên cho trẻ bú sữa mẹ cách mỗi hai giờ sau khi sinh. Việc cho trẻ bú sữa mẹ thường xuyên có thể giúp cơ thể trẻ thải loại bilirubin thừa ra khỏi cơ thể và nhờ thế sẽ giảm triệu chứng vàng da.
  • Trong trường hợp mức bilirubin trong máu của trẻ cao, bác sĩ có thể thực hiện liệu pháp chữa bệnh bằng ánh sáng để giải quyết vấn đề. Trong suốt quá trình điều trị, trẻ sẽ được nằm dưới luồng ánh sáng đặc biệt ở bệnh viện trong vòng 24 giờ hoặc nhiều hơn. Các loại ánh sáng đặc biệt này có tác dụng giúp giảm nhẹ chứng vàng da bằng cách loại thải mức bilirubin trong máu.

Theo bác sĩ Võ Đức Trí, Phó khoa Sơ sinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), phụ huynh không nên chủ quan khi thấy trẻ bị vàng da. Đã có rất nhiều phụ huynh nghĩ vàng da ở trẻ sơ sinh là bình thường và sẽ tự hết. Tuy nhiên, sau khoảng 10 ngày chưa hết họ mới đưa trẻ đi khám.

Xem thêm thông tin hay: ăn gì để sữa mẹ thơm và mát

“Lúc này, có những trẻ đã trong tình trạng nặng tổn thương nhân xám, bại não. Cũng không loại trừ nhiều trường hợp do giới hạn sinh lý và bệnh lý của vàng da không rõ ràng nên cha mẹ khó nhận biết”, bác sĩ Trí cho biết.

Đối với vàng da bệnh lý thì mức độ hồng cầu bị vỡ nhiều hơn. Ở những trẻ bị xuất huyết ở bụng, não, hoặc trẻ tăng chu trình ruột gan, thiếu men, bất đồng nhóm máu mẹ con sẽ làm mức độ vàng da nặng nề hơn.

Nếu vàng da xuất hiện ngày thứ nhất, hai sau sinh thì diễn tiến thường nhanh và trẻ dễ lâm vào tình trạng nặng. Có những trẻ ngày đầu mới vàng ở mặt nhưng đến ngày sau đã vàng qua bàn chân, bàn tay.

Bệnh vàng da ở trẻ nếu để quá một tuần sẽ nguy hiểm đến tính mạng trẻ, dễ gây ra các biến chứng do chất bilirubin tăng xâm nhập vào nhân xám não làm tổn thương não dẫn tới nguy cơ tàn tật, bại não ở trẻ. Do vậy, với vàng da sơ sinh nếu can thiệp trước khi tổn thương não thì bé sẽ hồi phục sức khỏe nhanh.

III/ hướng dẫn mẹ tắm nắng cho bé sơ sinh đúng cách

Tắm nắng là cách tốt để giúp trẻ bổ sung vitamin D. Tuy nhiên, không phải ngày nào cũng có nắng đẹp để mẹ có thể cho con tắm nắng. Theo benconmoingay.com mẹ nên tìm cách bổ sung vitamin D cho trẻ thông qua thực phẩm hoặc thuốc bổ sung. Trẻ sơ sinh dưới 12 tháng cần được bổ sung 400 IU mỗi ngày, ngay cả khi nuôi con bằng sữa mẹ.

Đối với trẻ em, đặc biệt là những trẻ nhỏ, vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển cơ xương ở trẻ. Thiếu vitamin D là nguyên nhân gây ra bệnh còi xương ở trẻ nhỏ. Trẻ em thiếu vitamin D sẽ làm xương dị dạng và dễ gãy, gây ảnh hưởng đến khả năng vận động của trẻ và về lâu về dài sẽ gây ra ảnh hưởng đến những chức năng khác trong cơ thể.

Vitamin D cũng là một trong những dưỡng chất giúp tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ. Vitamin D giúp tăng cường sản xuất tế bào miễn dịch cho cơ thể, “các chiến binh thiện chiến” này sẽ tiêu diệt và tạo thành một bức tường vững chắc bảo vệ cơ thể khỏi sự tấn công của các loại virút. Thiếu vitamin D là nguyên nhân khiến các căn bệnh cảm cúm thông thường, những vết thương ngoài da của bé lâu lành hơn.

Những trẻ thiếu vitamin D thường có những biểu hiện như biếng ăn, chậm lớn, thường hay quấy khóc, đổ mồ hôi trộm, chậm mọc răng, còi xương, xương mềm…

1/ các mẹ lưu ý khi tắm nắng cho trẻ sơ sinh

  • Trong lúc tắm nắng, nếu thấy chuyển sang màu đỏ, ra nhiều mồ hôi, mạch đập nhanh, mẹ nên cho bé uống chút nước lọc ngay và lấy nước ấm lau người bé.
  • Nên mặc ít áo cho bé, để hở da càng nhiều càng tốt.
  • Nên để hở chân, tay của trẻ dưới ánh nắng non.
  • Cho bé uống nước và lau mồ hôi sau khi tắm nắng. Nếu là mùa hè, mẹ có thể tắm cho bé ngay sau khi cho con tắm nắng.
  • Không nên cho con tắm nắng vào những giai đoạn thời tiết bất thường hoặc những lúc giao mùa.
  • Nếu tắm cho bé trong phòng, nên mở cửa kính vì cửa kính sẽ cản trở việc hấp thu tia hồng ngoại của cơ thể.
  • Không nên để ánh nắng mặt trời chiếu thẳng vào đầu, mặt và mắt của bé
  • Không nên tắm nắng cho trẻ ở những nơi gió lộng, nên chọn nơi thoáng đãng, có nhiều nắng.

2/ các bước tắm nắng cho trẻ sơ sinh mẹ cần nắm rõ

  • Giai đoạn chuẩn bị: Thời gian đầu, mẹ chỉ nên để lộ một phần da của bé, cho bé ở trong bóng râm trong khoảng 10 phút, và tiếp tục tăng thời gian lên 20 phút trong ngày thứ hai, 30 phút cho ngày thứ ba.
  • Tắm nắng cho trẻ: Cho bé mặc quần áo để hở từ bàn chân, che mặt và mắt cho bé. Tắm nắng 5 phút ở mặt thân trước và 5 phút ở thân sau ở ngày thứ 4. Những ngày tiếp theo, cho bé mặc áo hở từ đầu gối rồi kéo dần phần che lên đùi, bụng, ngực, và tăng thêm 5 phút mỗi ngày. Thời gian tắm không nên quá 30 phút mỗi ngày.

3/ nên tắm nắng cho bé bao lâu

Khoảng 7-10 ngày sau khi sinh, bé đã có thể tắm nắng để cơ thể tổng hợp vitamin D. Theo benconmoingay.com các mẹ nên lưu ý các mốc thời gian tắm nắng tốt nhất cho trẻ sơ sinh được gợi ý như sau để bé được hấp thu tốt nhất àm không làm hại làn da mong manh của bé nhé:

  • Trong ngày, mẹ chỉ nên cho bé tắm nắng trong khoảng thời gian từ 6-9 giờ sáng và sau 5 giờ chiều.
  • Trong khoảng thời gian từ 6-9 giờ, tia hồng ngoại và tia cực tím trong ánh mặt trời khá yếu, thích hợp để giúp bé thúc đẩy quá trình trao đổi chất cho cơ thể.
  • Ngược lại, khoảng thời gian sau 5 giờ chiều, tia X-quang trong ánh mặt trời sẽ giúp bé cưng hấp thụ can-xi và phốt pho một cách tốt nhất, có ích cho sự phát triển xương.

Tùy thuộc vào độ tuổi của trẻ, thời gian tắm nắng có thể từ 10-30 phút mỗi ngày. Những ngày đầu, mẹ có thể cho con tắm nắng trong bóng râm trong khoảng 10 phút và tăng dần thời gian tắm nắng khoảng 20, 30 phút cho những ngày tiếp theo.

Mẹ nên lưu ý khoảng thời gian từ 10-16 giờ, tuyệt đối không nên cho bé tiếp xúc với ánh nắng. Tia cực tím cực mạnh xuất hiện trong ánh nắng mặt trời vào khoảng thời gian này sẽ gây tổn thương làn da mỏng manh của bé.

4/ Chú ý tắm nắng cho trẻ sơ sinh mùa hè & mùa đông

  • Nếu là mùa hè nên cho trẻ tắm nắng lúc 6 giờ 30 đến 7 giờ 30, sau khi tắm nắng phải kịp thời lau khô mồ hôi cho bé và cho trẻ uống một chút nước bổ sung (chú ý: Khi tắm nắng nên cho trẻ đội mũ đừng để ánh nắng mặt trời chiếu thẳng vào đầu, không cho bé tắm nắng quá lâu, quá  30  phút sẽ  không tốt cho bé).
  • Vào mùa lạnh, mẹ nên để con tắm nắng vào buổi chiều, tốt nhất là khoảng từ 3-5 giờ chiều. Vì buổi sáng thời tiết thường lạnh hơn, và bé dễ có nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp.
  • Mỗi đợt tắm nắng của con chỉ nên kéo dài khoảng 10 ngày, và mẹ nên cho bé “nghỉ” 10-20 ngày rồi mới bắt đầu lại “quy trình”. Với trẻ sơ sinh, không nhất thiết phải đưa bé ra ngoài, mẹ có thể cho con tắm nắng bên của sổ vào buổi sáng sớm, và mở cửa kính để cơ thể con hấp thụ ánh nắng tốt hơn.